close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • INFORMATOR EKONOMICZNY

  • Podstawowe informacje

     

    Oficjalna nazwa kraju: Republika Armenii (orm. Հայաստանի Հանրապետություն, fonetycznie: Hajastani Hanrapetutjun)

     

    Powierzchnia: 29,8 tys. km2

    Ludność: 3,060,631 (wg szacowanych danych z lipca 2014) 

    Stolica: Erywań (ok. 1 mln)

     

    Język urzędowy: ormiański

     

    Waluta: dram (AMD); 1 euro = ok. 552 AMD (średnia za 2014 r.)

     

    1.1. Członkostwo w ważniejszych organizacjach międzynarodowych

     

    ONZ, WTO, BŚ, WNP, MFW, OBWE, BSEC, EUG. Armenia jest objęta Europejską Polityką Sąsiedztwa UE, w tym Programem Partnerstwa Wschodniego.

     

    2 stycznia 2015 r. Armenia stała się oficjalnym członkiem Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, co ostatecznie oznaczało rezygnację z parafowania wynegocjowanego w sierpniu 2013 r.  Porozumienia Stowarzyszeniowego z UE (AA), którego elementem była Umowa o Pogłębionej Strefie Wolnego Handlu (DCFTA).

     

    2. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

     

    Na początku lat 90-tych XX w. gospodarka Armenii znalazła się w głębokiej zapaści, która była następstwem tragicznego w skutkach trzęsienia ziemi 1988 r., rozwiązania ZSRR oraz kilkuletniej wojny z Azerbejdżanem o Górski Karabach.

     

    Rozpoczęte w 1994 r. reformy gospodarcze (prywatyzacja,  urynkowienie gospodarki, liberalizacja warunków prowadzenia działalności gospodarczej) przyniosły pozytywny skutek w latach następnych, o czym świadczy wysoka dynamika wzrostu PKB (13,3% w 2006 r., 13,7% w 2007 r., 15% w 2008 r.). Światowy kryzys finansowy oraz  zahamowanie tempa przemian po 1998 r.  przyniosły pogorszenie wskaźników gospodarczych (w 2009 r. spadek PKB wyniósł -14,4%).

     

    Od 2010 r. w gospodarce Armenii pojawiły się tendencje wzrostowe (2,1% wzrostu PKB w 2010 r., 4,6%, w 2011, 7,2% w 2012 r., 3,5% w 2013 r. ), nastąpiło pewne ożywienie eksportu. Podjęta została walka z korupcją, ale jej rezultaty nie są jednoznacznie oceniane. Rząd przyjął szereg regulacji technicznych wymaganych przez Unię Europejską do rozpoczęcia negocjacji DCFTA.

     

    Produkcja przemysłowa opiera się na przemyśle wydobywczym (żelazomolibden i rudy metali kolorowych) oraz przetwórczym (produkty spożywcze). W rolnictwie dominuje uprawa winogron i warzyw oraz hodowla zwierząt (gł. bydło i owce).

     

    Struktura źródeł pochodzenia dochodu narodowego w 2013 r. przedstawiała się następująco: rolnictwo – 26,7% (44% zatrudnionych), przemysł – 37,3% (16,8% zatrudnionych), usługi – 42,1% (39% zatrudnionych). Oficjalny wskaźnik bezrobocia wynosił 7%, szacunkowy – w 2013 r. – 17,3% . Zmniejszeniu bezrobocia sprzyja masowa emigracja zarobkowa (głównie do Rosji) szacowana na ok. 70 tys. osób rocznie. Zjawisko to jest jednym z poważniejszych społecznych problemów Armenii. W obliczu problemów gospodarczych Rosji w 2014 r. liczba emigrantów zarobkowych spadła jednak o 70%. Wg danych szacunkowych, . ok. 36% społeczeństwa żyło poniżej progu ubóstwa.

     

    Armenia nie ma własnych złóż nośników energii. Produkty naftowe są importowane, głównie z Rosji, ale także z Iranu. Większość gazu dostarczane jest z Rosji rurociągiem biegnącym przez Gruzję. W 2008 r. zakończono budowę gazociągu łączącego Armenię z Iranem, którym przesyłane są niewielkie ilości gazu, zużywanego jednak na produkcję energii elektrycznej, eksportowanej następnie do Iranu. Energia elektryczna wytwarzana jest w elektrowni atomowej  Medzamor  (12%), elektrowniach wodnych (35%)  i cieplnych - gł. gazowych (53%) .

     

    Głównymi towarami eksportowymi Armenii są metale nieszlachetne i wyroby z nich (ok. 1/3 wartości), produkty mineralne, kamienie szlachetne i nieszlachetne oraz wyroby z nich, gotowe artykuły spożywcze, głównie owoce, alkohole, wody mineralne. Najważniejszymi odbiorcami w ostatnich latach są kraje Unii Europejskiej (przypadało na nie ok. 51% wartości eksportu Armenii) oraz kraje WNP – udział eksportu wynosi ok. 21% (w tym głównie Rosja), a także Ukraina i Gruzja.

     

    Zasadnicze grupy towarowe w imporcie do Armenii to: maszyny i urządzenia, produkty mineralne, metale nieszlachetne i wyroby z ich, pojazdy, gotowe artykuły spożywcze. Głównymi dostawcami są: Rosja (20 – 25% całości importu) oraz Chiny, Ukraina, Niemcy, Iran, Turcja, USA.

     

    Istotnym czynnikiem – także o znaczeniu ekonomicznym – jest ormiańska diaspora oceniana na ok. 7 mln osób. Jest to wpływowa społeczność w Rosji, USA, Francji i wielu innych krajach świata, a jej transfery finansowe stanowią znaczącą część dochodu narodowego Armenii (10-15% PKB).

     

    Perspektywy rozwoju gospodarczego Armenii uzależnione są od rozwiązania szeregu problemów strukturalnych związanych z dużym uzależnieniem od czynników zewnętrznych – w sferze dostaw niezbędnych towarów i surowców energetycznych, środków finansowych przekazywanych przez diasporę oraz pomocy rozwojowej krajów trzecich.

     

    Poważnym ograniczeniem rozwoju jest izolacja geograficzna oraz zamknięte granice z Turcją i Azerbejdżanem. Nie bez znaczenia jest wąska baza eksportowa oraz płytki rynek. Ważne sektory biznesowe kontrolowane są przez struktury oligarchiczne. Wpływ na rozwój i politykę Armenii ma zależność gospodarcza od Rosji (w strategicznych obszarach: energetyka, handel telekomunikacja, transport, finanse, inwestycje, obronność oraz szeroko pojęte bezpieczeństwo).

     

    Powyższe okoliczności stały za decyzją prezydenta S.Sargsjana z wrześniu 2013 r. o zarzuceniu integracji gospodarczej z UE i wstąpieniu do Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej z 2 stycznia 2015 r. Zważywszy na szereg trudności technicznych (m.in. brak wspólnej granicy z obszarem EUG), fakt że UE jest głównym rynkiem eksportowym Armenii oraz inne czynniki, nie należy się spodziewać, aby w dalszej perspektywie decyzja ta pozytywnie wpłynęła na rozwój kraju.

    Struktura ekonomiczna i uwarunkowania polityczne powodują, że Armenia jest szczególnie narażona na wstrząsy gospodarki światowej (zwłaszcza rosyjskiej). Kryzys 2008 roku doprowadził do gwałtownego spadku dochodów podatkowych i zmusił rząd do przyjęcia znacznych kredytów z Rosji, MFW i innych międzynarodowych instytucji finansowych. PKB wciąż pozostaje na niskim poziomie. W celu odzyskania wzrostu, poprawy konkurencyjności i możliwości zatrudnienia Armenia będzie musiała przeprowadzić szereg reform gospodarczych i wzmocnić rządy prawa.

     

    Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne:

     

     

    Wyszczególnienie

    2006

    2007

    2008

    2009

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    PKB (w mld USD)

    6,38

    9,18

    11,9

    8,7

    9,4

    10,1

    10,5

    10,44

    10.9

    PKB per capita (USD)

    1983,0

    2842,6

    3.684,2

    2.668,-

    2.879,-

    3.032,-

    3 230

    3 515

    3610

    PKB (wzrost w %)

    13,3

    13,7

    6,8

    -14,4

    2,6

    4,6

    7,2

    3,2

    3.4

    Deficyt budżetowy (% PKB)

    -0,9

    -1,5

    -2,2

    -7,4

    -2,9

    -2

    -2

    -2,4

    -2.5

    Zadłużenie zagraniczne (% PKB)

    70,7

    34,8

    13,2

    34

    43

    44

    45

    75

    41.6

    Inflacja (CPI, średnioroczna, %)

    2,9

    4,4

    9,0

    3,4

    8,2

    7,7

    2,6

    5,6

    4.6

    Bezrobocie (w %)

    7,4

    7,1

    7,5

    7,1

    6,9

    5,9

    7

    7

    17.6

    Eksport (w mln USD)

    0,985

    1,157

    1,069

    697,8

    1.011,1

    1.300

    1.400

    1.653

    1.519

    Import (w mln USD)

    2,192

    3,282

    4,412

    3.304,1

    3.782,9

    4.100

    4.200

    3.459

    4.401

    Kurs AMD/USD (średnioroczny)

    416,0

    342,1

    305,9

    363,2

    373,7

    372,5

    401,7

    410,5

    415.9

    Skumulowana wartość bezp. inwestycji zagr. (mln USD)

    1.774,37

    2.485,8

    3.520,9

    3.587,7

    702,7

    roczna

    816

    roczna

    500

    roczna

    500

    roczna

    365

    Inwestycje bezpośrednie armeńskie za granicą (mln USD)

    15,5

    14,3

    24,5

    76,7

    b.d

    bd

    bd

    bd

    bd

     
    Źródło: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Gospodarki, Centralny Bank Armenii, CIA factbook, Państwowa Agencja Statystyczna Armenii

     

     

    2.1. Międzynarodowe stosunki handlowe

     

    Armenia jest członkiem Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej razem z Rosją, Białorusią, Kazachstanem i Kirgistanem. W związku z powyższym między tymi krajami obowiązywać będzie stopniowo swobodny przepływ dóbr, osób, usług i kapitału. Posiada ona ponadto dwustronne umowy o wolnym handlu z Gruzją, Mołdawią, Tadżykistanem, Turkmenistanem i Ukrainą. Negocjacje w sprawie takich umów prowadzone są z Egiptem, Libanem i Iranem. Ponadto Stany Zjednoczone, Kanada, Szwajcaria, Japonia i UE objęły Armenię Systemem Powszechnych Preferencji Celnych (Generalized System of Preferences). Porozumienia te ożywiły wymianę handlową, jednak takie kraje jak Japonia, Szwajcaria, Kanada i USA nie są najważniejszymi partnerami Armenii.

     

    Według „World Competitiveness Report", reforma ormiańskiej służby celnej postępuje zbyt wolno. Kolejnym krokiem w poprawie polityki handlowej powinno być uproszczenie celnych procedur administracyjnych.

     

    Główni partnerzy handlowi Armenii

     

     

    w eksporcie:

    % całości

    w imporcie:

    % całości

    Rosja

    19,9

    Rosja

    24,6

    Niemcy

    11

    Chiny

    9

    Belgia

    9,4

    Niemcy

    6,2

    Bułgaria

    8,8

    Iran

    5,4

    Iran

    7,1

    Ukraina

    5,3

    Kanada

    6,2

    Turcja

    4,7

    USA

    6,1

    Włochy

    4,1

    Gruzja

    5,8

    Rumunia

    2,5

    Holandia

    5,2

    Bułgaria

    2,4

     

    2.2. Inwestycje zagraniczne

     

    Reguły inwestycji zagranicznych reguluje Ustawa o Inwestycjach Zagranicznych z 1994 r. Prawo to udziela m.in. ochrony przed nacjonalizacją stanowiąc, że wywłaszczenie może nastąpić tylko w wyniku decyzji sądowej. Możliwa jest wtedy pełna kompensacja. Zagraniczni inwestorzy mogą domagać się rekompensat za szkody wynikłe z nielegalnych lub niewłaściwych działań administracji (jeśli tak postanowi wyrok sądu). Ustawa gwarantuje inwestorom prawo do swobodnego transferu zysków i aktywów. W przypadku, gdy stosowne ustawodawstwo ulegnie zmianie już po zrealizowaniu inwestycji inwestor ma prawo do zwolnienia z mniej korzystnych przepisów przez okres pięciu lat.

     

    Miejscowe prawodawstwo wyraźnie zastrzega, że jednolity system eksportu i importu towarów i usług obejmuje wszystkie podmioty gospodarcze Armenii, niezależnie od formy własności i miejsca rejestracji. Uprawnia to przedsiębiorstwa zagraniczne do korzystania ze zwolnień celnych dostępnych dla firm krajowych.

     

    Zagraniczni inwestorzy mają swobodę wyboru ubezpieczycieli. Nie ma wymogów osiągania określonych wyników inwestycyjnych ani eksportowych i nie planuje się ich wprowadzenia. Wszelkie ograniczenia dotyczące inwestycji stosowane są na zasadach niedyskryminacyjnych względem inwestorów krajowych i zagranicznych. Z ok. 5 mld bezpośrednich inwestycji zagranicznych ok. 44% przypada na Rosję.

     

    Konstytucja Armenii stanowi, że nie-obywatele nie mogą nabywać ziemi na własność. Kodeks Ziemski zezwala na dzierżawę gruntów obywatelom państw trzecich, zagranicznym osobom prawnym oraz innym podmiotom gospodarczym i organizacjom międzynarodowym.

     

    2.3. Dostęp do rynku

     

    W rankingu wolności gospodarczej The Wall Street Journal i Heritage Foundation, Armenia zakwalifikowana została w 2015 r. do kategorii „umiarkowanie wolny” zajmując  52. pozycję na 165 ocenianych krajów (w 2010 na miejscu 38, w 2011 r. na 36, w 2012 na 39, w 2013 r. na 38).

     

    Polityka inwestycyjna i handlowa Armenii oceniana jest przez międzynarodowe organizacje jako jedna z najbardziej liberalnych wśród krajów WNP.

     

    Jako członek WTO, Armenia stosuje uregulowania wymiany handlowej zgodne z wymogami tej organizacji, a ograniczenia dotyczą jedynie nielicznych grup towarowych. Ograniczenia te dotyczą m.in. towarów reeksportowanych (na postawie porozumień zawartych z krajem, którego dotyczy procedura reeksportu), mogą mieć również charakter ograniczeń pozataryfowych (licencji i kontyngentów – są one stosowane w odniesieniu do m.in. importu środków chemicznych stosowanych do ochrony roślin, obrotu dzikimi zwierzętami i roślinami, eksportu wyrobów tekstylnych do krajów członkowskich UE, obrotu lekarstwami, obrotu materiałami promieniotwórczymi) czy zakazów (dotyczy to m.in. takich towarów jak: dokumenty zawierające tajemnice państwowe, wyroby alkoholowe bez akcyzy, odpady, towary przeterminowane, zakażone rośliny i zwierzęta, dobra o znaczeniu historycznym, antyki.

     

    Z racji wstąpienia Armenii do EUG polityka celna została przeniesiona na poziom organów Unii i nie stanowi już kompetencji państwa. Jak dotychczas w imporcie towarów do Armenii stosowano dwie stawki celne (0% oraz 10%). W przypadku towarów eksportowanych nie stosuje się żadnych stawek celnych. W odniesieniu do importowanych do tego kraju towarów obowiązuje również podatek VAT (20%), a w odniesieniu do niektórych towarów (alkohol i wyroby alkoholowe, wyroby tytoniowe, ropa naftowa oraz ciekłe węglowodory) – także akcyza. Ponadto w przypadku szeregu towarów – takich jak np. niektóre artykuły rolno-spożywcze, nawozy, środki higieny, wyroby AGD, itd. – przy ich eksporcie do Armenii wymagane są certyfikaty jakościowe. Szczegółowe informacje nt. obowiązujących tu regulacji z zakresu handlu zagranicznego znaleźć można na stronie internetowej Służb Celnych Armenii pod adresem http://www.customs.am

    Inwestorzy zagraniczni, zgodnie z obowiązującymi przepisami armeńskimi, zagwarantowane mają równe traktowanie z podmiotami krajowymi oraz mogą liczyć na dodatkowe ulgi i preferencje władz Armenii (np. specjalne zwolnienia z podatku CIT dla inwestorów zagranicznych, których wkład inwestycyjny przekroczy 500 mln AMD). Szczegółowe informacje nt. obowiązujących w Armenii regulacji z zakresu lokowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych znaleźć można na stronie internetowej Agencji Rozwoju Armenii pod adresem http://www.ada.am

     

    3. Dwustronna współpraca gospodarczo-handlowa

     

    3.1. Dwustronne umowy gospodarcze

     

    Stosunki dwustronne między Polską i Armenii regulowane są przez następujące akty prawne:

     

    • Umowa o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, sporządzona w Luksemburgu dnia 22 kwietnia 1996 r. (Dz.U. z 2006 r., nr 39, poz. 269), której polska stała się stroną z dniem 1 maja 2004 r.
    • Umowa o współpracy gospodarczej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy gospodarczej, sporządzona w Erywaniu 12 marca 2010 r. (Dz.U z 2010 r., Nr 56, poz. 761),
    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy kulturalnej i naukowej, sporządzona w Warszawie, dnia 27 stycznia 1998 r. (Dz.U. z 2000 r., Nr 2, poz. 9),
    • Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie, dnia 14 lipca 1999 r., (Dz.U z 2005 r., Nr 66, poz. 576),
    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy w zwalczaniu przestępczości, sporządzona w Warszawie, dnia 6 września 2004 r. (Dz.U z 2005 r. , Nr 125, poz. 1046),
    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy w dziedzinie obronności, sporządzona w Warszawie, dnia 6 września 2004 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 221, poz. 1902),
    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o cywilnej komunikacji lotniczej, sporządzona w Warszawie dnia 27 stycznia 1998 r. (nie opublikowana),
    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona 24 czerwca 2013 r. w Warszawie,
    • Porozumienie o współpracy między Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości a Fundacją „Narodowe Centrum Małej i Średniej Przedsiębiorczości Armenii”, sporządzone w Warszawie, dnia 6 września 2004 r.,
    • Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy w dziedzinie turystyki, sporządzona w Warszawie, dnia 14 lipca 1999 r. (niepublikowana),
    • Memorandum o współpracy w dziedzinie weterynarii między Głównym Lekarzem Weterynarii Rzeczypospolitej Polskiej i Państwową Służbą Bezpieczeństwa Żywności Armenii (podpisane 28.07.2011 r. w Erywaniu),
    • Memorandum o porozumieniu między Polską Agencją Informacji i Inwestycji Zagranicznych SA i Agencją Rozwoju Armenii (podpisane 28.07.2011 r. w Erywaniu),
    • Porozumienie o współpracy między Krajową Izbą Gospodarczą a Izbą Przemysłowo-Handlową Republiki Armenii (podpisane 28.07.2011 r. w Erywaniu),
    • Porozumienie o współpracy pomiędzy Pracodawcami Rzeczypospolitej Polskiej a Związkiem Przemysłowców i Przedsiębiorców (Pracodawców Armenii) (podpisane 28.07.2011 r. w Erywaniu).
    • Protokół wykonawczy do Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii o współpracy kulturalnej i naukowej z 27.01.1998 r. (podpisany 28.07.2011 r. w Erywaniu),
    • List intencyjny o współpracy między służbami fitosanitarnymi Polski i Armenii (podpisany 23 kwietnia 2013 r. w Erywaniu).
    • List intencyjny o współpracy między Konfederacją LEWIATAN i Konfederacją Pracodawców i Przedsiębiorców Republiki Armenii (podpisany 25 czerwca 2013 r. w Warszawie).

     

    Trwają prace nad Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Armenii w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji. Zawarcie tej umowy podniesie wzajemną atrakcyjność inwestycyjną oraz wpłynie na poprawę warunków finansowania inwestycji.

     

    3.2. Dwustronna wymiana handlowa

     

    Obroty handlowe Polski z Armenią osiągają w ostatnich latach poziom 30-40 mln USD rocznie. Wg danych MG za 2014 r. wyniosły one 52,5 mln USD,  w tym eksport do Armenii 44,7 mln USD, a import z Armenii do Polski 7,8 mln USD. Wg statystyk ormiańskich (w oparciu o kraj pochodzenia) import z Polski w 2012 r. wyniósł 42 mln USD.

     

    Wraz z przystąpieniem do UE Polska objęta została mechanizmami wspólnej polityki handlowej UE wobec krajów trzecich, w tym Armenii.

     

    Struktura towarowa polsko-armeńskiej wymiany handlowej charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem (niewiele stałych pozycji towarowych i zmieniający się ich udział w polskim eksporcie do Armenii lub imporcie z tego kraju) oraz znacznym rozdrobnieniem w przypadku polskiego eksportu.

     

    Do znaczących pozycji towarowych eksportowanych z Polski do Armenii w ostatnich latach zaliczyć należy: urządzenia mechaniczne i elektryczne, produkty przemysłu chemicznego oraz gotowe artykuły spożywcze.

     

    W imporcie z Armenii, dominują wyroby metalurgiczne (żelazo, żeliwo i stal), produkty mineralne lub ich pochodne (kauczuk i wyroby z kauczuku) a także artykuły rolno-spożywcze.

     

    Na podstawie umowy międzyrządowej o współpracy gospodarczej z 2010 powołana została komisja mieszana z udziałem przedstawicieli rządu i przedsiębiorców obu państw.

     

    W 2010 r. PLL LOT uruchomił bezpośrednie połączenie lotnicze Warszawa-Erywań.

     

    W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie polskich firm rynkiem armeńskim, które zaczęły uczestniczyć w przetargach na zamówienia publiczne. W 2011 r. Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych wygrała przetarg na tachografy cyfrowe oraz druk nowoczesnych dokumentów. Od 2012 r. w Armenii działa zbudowany przez PWPW system wydawania paszportów i kart ID obejmujący obsługę ponad 60 biur regionalnych na terenie całego kraju. W 2013 r. powstała spółka Lubawa Armenia, której udziałowcami są Lubawa S.A. i Charentsavan Machine Tool Factory, której właścicielem jest Ministerstwo Obrony Armenii. Spółka ma produkować siatki maskujące, makiety uzbrojenia i namioty dla wojska i służb mundurowych. Wciąż jednak przeszkodą do wchodzenia polskich przedsiębiorstw na rynek armeński jest jego odizolowanie i płytkość oraz struktury oligarchiczne, które bronią swoich pozycji monopolistycznych.

     

    W marca 2010 r., mocą Umowy o współpracy gospodarczej, powołano Polsko-Armeńską Komisję Międzyrządową ds. Współpracy Gospodarczej. Pierwsze posiedzenie Komisji odbyło się lipcu 2010 r. Towarzyszyły mu działania promocyjne związane z uruchomieniem bezpośredniego połączenia lotniczego Warszawa-Erywań; zaprezentowany został rządowy projekt pt. „Akcelerator Zielonych Technologii (GreenEvo)” mający na celu międzynarodowy transfer technologii sprzyjających ochronie środowiska. W 2011 r. miała miejsce wizyta prezydenta RP w Erywaniu oraz II posiedzenie Komisji w Warszawie. III posiedzenie Komisji odbyło się w kwietniu 2013 r. i poprzedziło wizytę prezydenta Armenii w Polsce. Obradom Komisji towarzyszyła misja gospodarcza polskich przedsiębiorców zainteresowanych rozwojem współpracy z rynkiem armeńskim.

     

    Wymiana handlowa z Polską (w mln USD)

     

     

     

    2006

    2007

    2008

    2009

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    dynamika 2014/2013

    dynamika

    Obroty

     

    18,5

    35,6

    22,4

    22,7

    23,8

    32,8

    41,7

    57,8

    138,6

    98,8

    Eksport

    8,2

    10,2

    23,4

    19,6

    18,8

    22,7

    32,1

    39,3

    49,3

    125,6

    96,8

    Import

    10,3

    18,5

    12,2

    2,9

    3,9

    1,1

    0,7

    2,5

    8,5

    345,7

    223

    Saldo

    -2,1

    1,8

    11,2

    16,7

    14,9

    21,6

    31,3

    36,8

    40,8

    -

    -

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Źródło: GUS, Ministerstwo Gospodarki RP

     

    3.3. Wspieranie polskiego eksportu i działania promocyjne

     

    Przedsięwzięcia promocyjne o charakterze proeksportowym mogą być objęte częściowym dofinansowaniem przez Ministerstwo Gospodarki RP. Bliższe informacje dostępne są na portalu Promocji Eksportu www.eksporter.gov.pl zakładka instrumenty wsparcia eksportu.

     

    Pomocy finansowej w realizacji przedsięwzięć promocyjnych mogą udzielać również Urzędy Marszałkowskie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych 2007 - 2013 – informacje w domenie: www.mrr.gov.pl oraz na stronach urzędów marszałkowskich poszczególnych województw.

     

    Przedsiębiorcy mający siedzibę na terytorium Polski, dokonujący eksportu krajowych towarów i usług, mogą skorzystać z usług KUKE SA w zakresie gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeń kredytów eksportowych z Armenią.

     

    4. Kwestie wizowe oraz inne praktyczne wskazówki

     

    Z dniem 10.01.2013 r. Armenia jednostronnie zniosła obowiązek wizowy dla posiadaczy wszystkich paszportów państw członkowskich UE. Obywatele polscy przebywający do 180 dni na terytorium Armenii nie są zobligowani do rejestrowania swego pobytu. Przy pobytach powyżej 180 dni należy ubiegać się o kartę pobytu.

     

    W Armenii powszechna jest znajomość języka rosyjskiego, a w młodszym pokoleniu, szczególnie w miastach, również angielskiego. Nierzadko można spotkać się ze znajomością polskiego. Wynajęcie tłumacza kosztuje od 12 euro za 1 godzinę.

     

    Armenia posiada własny alfabet. Nazwy miejscowości oraz ulic w większych miastach zapisane są równolegle alfabetem łacińskim, nie dotyczy to jednak zasadniczo szyldów sklepów, nazw produktów oraz wewnętrznych rozkładów jazdy.

     

    Cała dokumentacja prowadzona jest po ormiańsku. Wystawienie faktury inną czcionką może być problematyczne (szczególnie na prowincji).

     

    Kulturowo Armenia zbliżona jest do krajów śródziemnomorskich. Nie obowiązują tu szczególne normy ubioru (zwłaszcza w odniesieniu do kobiet), mężczyźni tradycyjnie noszą się na ciemno.

     

    Wynajęcie taksówki (również na dalsze odległości) nie stanowi problemu; obowiązujące taryfy: ok. 100 AMD za 1 km.

     

     

     

    Święta państwowe (dni wolne od pracy)

    Data

    Nazwa

    1 stycznia

    Nowy Rok

    6 stycznia

    Boże Narodzenie (wolne od 31.12 do 07. 01)

    28 stycznia

    Dzień Wojska

    zgodnie z kalendarzem ormiańskim

    8 marca

    Wielkanoc

    Dzień Kobiet

    1 maja

    Święto Pracy

    9 maja

    Dzień Zwycięstwa

    28 maja

    Dzień Pierwszej Republiki

    5 lipca

    Dzień Konstytucji

    21 września

    Święto Niepodległości

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: